พิพิธภัณฑ์ศิลปะเมโทรโพลิทันในนครนิวยอร์ก (The Metropolitan Museum of Art หรือ The Met) ระบุเมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมาว่า จะส่งผลงานประติมากรรม 14 ชิ้นคืนประเทศกัมพูชา และอีก 2 ชิ้นให้กับประเทศไทย ซึ่งเป็นวัตถุโบราณที่เกี่ยวข้องกับพ่อค้างานศิลปะรายหนึ่งที่ถูกตั้งข้อหาลักลอบค้าวัตถุโบราณที่ถูกปล้น

สืบเนื่องจากพิพิธภัณฑ์ศิลปะเมโทรโพลิทัน ตรวจสอบรายการโบราณวัตถุที่มีประวัติเกี่ยวข้องกับ ดักลาส แลตช์ฟอร์ด นายหน้าค้าโบราณวัตถุ ผู้ซึ่งถูกสำนักงานอัยการเขตนิวยอร์กใต้แจ้งดำเนินคดีค้าโบราณวัตถุโดยผิดกฎหมายเมื่อปี 2562 พบว่า มีโบราณวัตถุประติมากรรมสำริดจากประเทศไทยและกัมพูชารวมอยู่ด้วย

ดักลาส แลตช์ฟอร์ด ถูกฟ้องเนื่องในข้อหาผู้ค้างานศิลปะผิดกฎหมายให้กับพิพิธภัณฑ์รายใหญ่ ปล้นสะดมวัตถุโบราณจากประเทศเจ้าของ และปลอมแปลงเอกสารเกี่ยวกับแหล่งที่มาของงานศิลปะ เขาเสียชีวิตที่บ้านของเขาในกรุงเทพฯ ในปี 2563

การส่งคืนประติมากรรมไปยังประเทศต้นทางจะทำให้คอลเลคชันงานศิลปะในพิพิธภัณฑ์ศิลปะเมโทรโพลิแทนที่เกี่ยวข้องกับดักลาส แลทช์ฟอร์ด หมดไปในที่สุด

"เรา (The Met) ทำงานอย่างขยันขันแข็งร่วมกับกัมพูชา ไทย และสำนักงานอัยการสหรัฐฯ มาหลายปี เพื่อแก้ไขปัญหาเกี่ยวกับงานศิลปะที่ถูกขโมยมา และข้อมูลใหม่ๆ ที่เราได้รับจากความร่วมมือนี้ ทำให้เราเห็นได้ชัดเจนว่าควรเริ่มการคืนประติมากรรมเหล่านี้ให้กับประเทศที่เป็นเจ้าของอย่างเร็วที่สุด" แมกซ์ ฮอล์ลีน กรรมการและประธานเจ้าหน้าที่บริหารของ The Met กล่าวในแถลงการณ์

ศิลปะที่ถูกขโมยไปนั้น ส่วนใหญ่เป็นศิลปะที่เกิดขึ้นระหว่างศตวรรษที่ 9 ถึง 16 สะท้อนถึงอิทธิพลความเชื่อทางศาสนาฮินดูและพุทธ โดยวัตถุโบราณเหล่านี้ได้ถูกขายเข้าสู่พิพิธภัณฑ์ต่างๆ ในยุโรป ไม่เพียงแต่ที่พิพิธภัณฑ์ศิลปะเมโทรโพลิแทนเท่านั้น แต่ยังมีอีกหลายๆ พิพิธภัณฑ์ในต่างประเทศที่ได้จัดแสดงวัตถุโบราณที่จากเอเชียที่อาจได้มาด้วยวิธีการผิดกฎหมาย

ส่วนวัตถุโบราณของประเทศไทยที่ได้รับการส่งคืนนั้น คือประติมากรรมสำริด ที่รู้จักในชื่อ ‘Golden Boy’ อายุสมัยราวพุทธศตวรรษที่ 16 และ ‘ประติมากรรมสตรี’ อายุสมัยราวพุทธศตวรรษที่ 16 เช่นกัน ซึ่งทางพิพิธภัณฑ์นิวยอร์ก ได้ดำเนินการส่งเรื่องให้กับกรมศิลปากรเป็นที่เรียบร้อยเมื่อวันที่ 12 ธันวาคม ที่ผ่านมา

การส่งงานศิลปะที่ถูกขโมยกลับประเทศนั้นเป็นไปตามคำมั่นของ The Met ที่จะทบทวนผลงานในคอลเลกชันที่จัดแสดง โดยคำนึงถึงทรัพย์สินทางวัฒนธรรมและแนวทางปฏิบัติในการรวบรวมของพิพิธภัณฑ์ ซึ่งทางการสหรัฐฯ ใช้เวลากว่าทศวรรษในการค้นหาสิ่งของถูกปล้นมาจากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และได้นำส่งกลับประเทศต้นกำเนิด

หวังว่าในอนาคต พิพิธภัณฑ์แห่งอื่นๆ จะนำสิ่งนี้เป็นแนวทางส่งวัตถุโบราณที่ตนจัดแสดงส่งกลับคืนสู่ประเทศที่เป็นเจ้าของโดยแท้จริงต่อไป

ที่มา Reuters