สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ โดยหน่วยบริหารและจัดการด้านทุนการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.) ได้สนับสนุนโครงการวิจัย เรื่อง "การขับเคลื่อนผู้ประกอบการแปรรูปผลิตภัณฑ์นมในพื้นที่เข้าสู่ห่วงโซ่คุณค่านมใหม่" โดยมี รองศาสตราจารย์ นายสัตวแพทย์ ดร.กิตติศักดิ์ อัจฉริยะขจร เป็นหัวหน้าโครงการ คณะผู้วิจัยร่วมกับหลายหน่วยงานของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

จัดงาน “มีนา จุฬามีนม” เปิดตัว Chula Fresh Milk Vending Machine  เพื่อเพิ่มช่องทางการจำหน่ายสินค้ารูปแบบใหม่ ภายใต้โครงการวิจัยการขับเคลื่อนผู้ประกอบการแปรรูปผลิตภัณฑ์นมในพื้นที่สู่ห่วงโซ่คุณค่านมใหม่ สำหรับเกษตรกรฟาร์มโคนม สู่ประชาชนทั่วไป บุคลากรและนิสิตในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และได้มีกิจกรรมให้ความรู้เรื่องโภชนาการการบริโภคนมและสร้างการรับรู้เกี่ยวกับโครงการ ในวันศุกร์ที่ 5 เมษายน 2567 ที่ผ่านมา ณ อาคาร จามจุรี 9 จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

โครงการวิจัยการขับเคลื่อนผู้ประกอบการแปรรูปผลิตภัณฑ์นมในพื้นที่สู่ห่วงโซ่คุณค่านมใหม่ มีวัตถุประสงค์เพื่อยกระดับขีดความสามารถของเกษตรกรตลอดทั้งห่วงโซ่การผลิต ตั้งแต่การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตของฟาร์มโคนมต้นน้ำ การแปรรูปผลิตภัณฑ์ และการพัฒนาทักษะทางธุรกิจให้กับเกษตรกร  ด้วยการบูรณาการศาสตร์ต่างๆที่เกี่ยวข้องจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

รองศาสตราจารย์นายสัตวแพทย์ ดร. กิตติศักดิ์ อัจฉริยะขจร หัวหน้าโครงการวิจัย กล่าวว่า

“ความท้าทายของเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมในปัจจุบันคือ การขับเคลื่อนให้ยกระดับขีดความสามารถในห่วงโซ่คุณค่าเดิม เพื่อปรับตัวเข้าสู่ห่วงโซ่คุณค่าใหม่ (New Premium Milk Value Chain) ด้วยการสร้างผลิตภัณฑ์แปรรูปจากน้ำนมที่มีคุณภาพ และจัดหาช่องทางการตลาดใหม่ๆ

โครงการวิจัยฯ ซึ่งดำเนินการโดย ศูนย์วิจัยและถ่ายทอดเทคโนโลยีเพื่อการพัฒนาการเลี้ยงโคนมในเขตร้อนชื้น คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้เข้ามาผลักดันให้เกิดห่วงโซ่คุณค่าใหม่ โดยมีเป้าหมายเพื่อสร้างรายได้เพิ่มให้แก่เกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมอย่างยั่งยืน ผ่านการศึกษาเพื่อประเมินศักยภาพและความต้องการที่แท้จริงของเกษตรกรหรือผู้ประกอบการในพื้นที่ต่างๆ ตั้งแต่ต้นน้ำ ตลอดกระบวนการผลิต แปรรูป ไปจนถึงการพัฒนาผลิตภัณฑ์จากน้ำนมด้วยนวัตกรรมเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม และการพัฒนากระบวนการรับรองคุณภาพ เพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์ที่ตรงตามความต้องการของผู้บริโภค

กระบวนการวิจัยได้พัฒนาศักยภาพของผู้ประกอบการเกษตรกรฟาร์มโคนมในพื้นที่เข้าสู่ห่วงโซ่ นมคุณภาพพรีเมียม “ Dairy Premium Local Enterprise (DPLE)” โดยศึกษารูปแบบการตลาด (Marketing) และการสร้างแบรนด์ (Branding) เพื่อยกระดับขีดความสามารถของสินค้าชุมชนสู่ตลาดเมือง โดยการคัดเลือกฟาร์มโคนมที่สามารถผลิตน้ำนมดิบที่มีคุณภาพสูงและมีความพร้อมในการเป็นผู้ประกอบการจากพื้นที่ต่างๆ ทั่วประเทศมาร่วมกระบวนการพัฒนาการแปรรูปผลิตภัณฑ์นม จนได้ผลิตภัณฑ์นมที่มีอัตลักษณ์เป็น Exclusive Single Source  Dairy Premium Products ของแต่ละพื้นที่เพื่อผลิตสินค้าและร่วมกันจำหน่ายผ่านแพลตฟอร์มการตลาดจุฬาเฟรชมิลค์ Chula Fresh Milk

ปัจจุบันมีอย่างน้อย 5 ผู้ประกอบการที่เป็นต้นแบบเกษตรกรที่มีศักยภาพสูงในการสร้างห่วงโซ่คุณค่าใหม่ของสินค้า ได้แก่

1. เลิศฤทธิ์ฟาร์ม จ.สระบุรี – ฟาร์มโคนมอินทรีย์ที่ผ่านการรับรอง มีผลิตภัณฑ์น้ำนมสดพาสเจอร์ไรซ์ และกรีกโยเกิร์ตจากน้ำนมอินทรีย์ 100% ปราศจากนมผงและสารปรุงแต่งใดๆ มีเนื้อสัมผัสที่เข้มข้น มีประโยชน์ต่อสุขภาพ

2. นางฟ้าวัวน้อยฟาร์ม จ.สระบุรี - Young Smart Farmer ที่ใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ในการจัดการฟาร์ม สามารถผลิตภัณฑ์น้ำนมดิบที่มีคุณภาพเพื่อนำมาแปรรูปเป็นโยเกิร์ตพร้อมดื่มรสชาติต่างๆ โดยการผสมผสานเนื้อผลไม้ ทำให้มีเนื้อสัมผัสที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว

3. อินทร์แปลงฟาร์ม จ.ชุมพร – ฟาร์มโคนมของเกษตรกรรุ่นใหม่ที่ผลิตนมคุณภาพสูง เพื่อแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์นมรสชาติต่างๆทั้ง นมช็อกโกแลตจากโกโก้ อ.สะทิงพระ นมชาไทยจากใบชาที่ขึ้นชื่อในการทำชาชักจาก จ.สตูล นมกาแฟโรบัสต้า จ.ชุมพรที่เป็นมหานครโรบัสต้า แหล่งปลูกกาแฟพันธุ์โรบัสต้าที่มีชื่อเสียง ช่วยสนับสนุนทั้งเกษตรกรฟาร์มโคนมและชาวสวนกาแฟ จ.ชุมพร

4. อิมม์ฟาร์ม จ.ลำพูน – ฟาร์มโคนมที่เลี้ยงโคนมพันธุ์เจอร์ซี่ ทำให้ได้น้ำนมดิบที่มีความเข้มข้น ผลิตภัณฑ์กรีกโยเกิร์ตและสมูทตี้โยเกิร์ต จึงมีเนื้อสัมผัสเข้มข้น หอม มัน น้ำนมจากโคพันธุ์เจอร์ซี่ มีไขมันเนยสูงจึงเหมาะอย่างยิ่งสำหรับการแปรรูปเป็นเนยสดแท้ เนยสดแท้ Farm made butter จากวัตถุดิบภายในประเทศที่ผลิตโดยคนไทยแต่คุณภาพทัดเทียมเนยจากประเทศต้นกำเนิด

5. ราชาฟาร์ม จ.อุดรธานี – น้ำนมโคสดคุณภาพสูงจากดินแดนที่ราบสูง แปรรูปเป็นกรีกโยเกิร์ตเนื้อครีมมี่พร้อมช็อกโกแลตซอส ทานคู่กับเนื้อมังคุดแท้อบกรอบ เกิดเป็นความอร่อยจากส่วนผสมที่ลงตัวพร้อมประโยชน์ต่อสุขภาพที่มากขึ้นด้วยคุณค่าโปรตีน และเชื้อจุลินทรีย์ที่ดีพร้อมสารต้านอนุมูลอิสระจากมังคุดจันทบุรี ต่อยอดธุรกิจฟาร์มให้เป็นธุรกิจผลิตภัณฑ์จากนมด้วยไอเดียสร้างสรรค์

ทางคณะผู้วิจัยจึงได้พัฒนาแพลตฟอร์มการตลาดในรูปแบบตู้จำหน่ายสินค้าอัตโนมัติหรือ Vending Machine ภายใต้ชื่อ “Chula Fresh Milk” เพื่อขยายช่องทางการกระจายสินค้าของเหล่าเกษตรกรจากพื้นที่ชุมชนต่างๆสู่ตลาดเมืองอย่างเป็นรูปธรรม ตู้จำหน่ายสินค้าอัตโนมัติหรือ Vending Machine เป็นหนึ่งในโมเดลทางการตลาดที่คณะวิจัยมองว่ามีศักยภาพ และสามารถยกระดับการนำเสนอสินค้าพรีเมียมของ Local Farm Dairy Products ได้อย่างน่าสนใจ

อีกทั้งเป็นช่องทางการขายที่ผู้ประกอบการหรือเกษตรกรในพื้นที่มีความสามารถในการลงทุน เมื่อเทียบกับการสร้างหน้าร้านซึ่งมีต้นทุนสูงกว่า การมีแพลตฟอร์มการขายในรูปแบบตู้จำหน่ายสินค้าอัตโนมัติ “Chula Fresh Milk” อยู่ระหว่างการศึกษาความเป็นไปได้ทางธุรกิจ โดยทำการทดสอบตลาดภายในพื้นที่มหาวิทยาลัย เพื่อใช้เป็นข้อมูลในการพัฒนารูปแบบหน่วยธุรกิจ (Business unit) ที่เหมาะกับการลงทุนเพื่อการขยายธุรกิจของเกษตรกรในพื้นที่ต่อไป

การพัฒนาห่วงโซ่คุณค่าน้ำนมใหม่ โดยการยกระดับประสิทธิภาพตลอดห่วงโซ่การผลิต ทำให้สามารถขับเคลื่อนธุรกิจของเกษตรกรในพื้นที่ให้เกิดการขยายตัว ทั้งในท้องถิ่นและเชื่อมต่อสังคมเมืองได้อย่างมีประสิทธิภาพ สร้างรายได้เพิ่มจากผลิตภัณฑ์คุณภาพสูง เกิดเป็นธุรกิจที่ยั่งยืนตามเป้าหมายของโครงการวิจัยฯ ปัจจุบันตู้จำหน่ายสินค้าอัตโนมัติ “Chula Fresh Milk” ตั้งบริการจำหน่ายสินค้าผลิตภัณฑ์นมแปรรูปภายใต้โครงการวิจัยฯ ในพื้นที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จำนวน 2 จุด คือ โถงชั้นล่าง อาคารจามจุรี 9  และ โรงพยาบาลสัตว์เล็ก คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย