เอไอเอส เผยผลสำรวจ “Thailand Cyber Wellness Index 2025” ครอบคลุม 77 จังหวัด คนไทยส่วนใหญ่ยังอยู่ในระดับพื้นฐาน โดยเฉพาะกลุ่มเด็กและผู้สูงอายุที่มีความเสี่ยงสูง ขาดความเข้าใจเรื่องสิทธิทางดิจิทัลและ AI Literacy พร้อมชี้ความจำเป็นในการเร่งพัฒนาทักษะดิจิทัล เพื่อสร้างสังคมดิจิทัลที่ปลอดภัย เท่าเทียม และยั่งยืน

 

ปีนี้ พบว่าคนไทยส่วนใหญ่ยังมีระดับสุขภาวะดิจิทัลอยู่ในระดับพื้นฐาน (Basic) หรือเท่ากับ 0.70 โดยมีแนวโน้มปรับตัวดีขึ้นจากปีก่อน ขณะที่กลุ่มเปราะบาง เช่น เด็ก วัยรุ่น และผู้สูงอายุ ยังคงเป็นกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงและจำเป็นต้องได้รับการส่งเสริมทักษะดิจิทัลอย่างเร่งด่วน สำหรับด้านการสื่อสารและการมีส่วนร่วมทางดิจิทัล (Digital Communications & Collaborations) รวมถึงสิทธิทางดิจิทัล (Digital Rights)

พบว่าส่วนใหญ่ยังขาดความเข้าใจในเชิงลึกเกี่ยวกับสิทธิในความเป็นส่วนตัว เสรีภาพในการแสดงออก การตัดสินใจอย่างถูกต้องเหมาะสม และการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารอย่างเท่าเทียม สะท้อนให้เห็นถึงความจำเป็นในการเร่งสร้างความตระหนักรู้เกี่ยวกับสิทธิของตนเองและการเคารพสิทธิของผู้อื่น เพื่อร่วมกันสร้างวัฒนธรรมดิจิทัลที่มีความรับผิดชอบและยั่งยืนในสังคมไทยต่อไป

นางสายชล ทรัพย์มากอุดม หัวหน้าหน่วยธุรกิจสื่อสารองค์กรและรัฐกิจสัมพันธ์ AIS กล่าวว่า “AIS ให้ความสำคัญกับการส่งเสริมการใช้งานดิจิทัลอย่างถูกต้อง ปลอดภัย และเคารพสิทธิของทุกคนมาอย่างต่อเนื่อง ผ่านโครงการ “AIS อุ่นใจ CYBER” โดยการจัดทำ TCWI ถือเป็นเครื่องมือสำคัญในการติดตามสุขภาวะดิจิทัลของคนไทยในหลายมิติ ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงรวดเร็วของเทคโนโลยี

ปีนี้ได้เพิ่มการประเมินด้านความรู้เท่าทันปัญญาประดิษฐ์ (AI Literacy) ซึ่งเป็นทักษะจำเป็นในยุคปัจจุบัน ผลสำรวจพบว่าคะแนนเฉลี่ยของคนไทยอยู่ที่ 3.18 จาก 5.00 ถือว่าอยู่ในระดับกลาง โดยกลุ่มที่มีคะแนนต่ำที่สุดคือเด็กอายุ 10–12 ปี และผู้ที่มีอายุมากกว่า 40 ปี แสดงให้เห็นว่าคนไทยยังขาดความเข้าใจเกี่ยวกับเทคโนโลยี AI อย่างเพียงพอและเสี่ยงต่อการใช้งานที่ไม่เหมาะสม ดังนั้น การส่งเสริมการเรียนรู้เท่าทัน AI จึงเป็นหัวใจสำคัญในการเตรียมพลเมืองดิจิทัลไทยให้พร้อมรับมือกับอนาคตอย่างมั่นคงและปลอดภัย

นอกจากนี้ เรายังได้ร่วมมือกับมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.) ในการจัดทำการวิจัยเชิงทดลองเพื่อตรวจสอบสมมติฐานที่ว่าการเรียนรู้หลักสูตรอุ่นใจไซเบอร์สามารถช่วยยกระดับสุขภาวะดิจิทัล

โดยผลยืนยันว่า การเรียนรู้ผ่านหลักสูตร ‘อุ่นใจไซเบอร์’ มีส่วนช่วยยกระดับสุขภาวะดิจิทัลของผู้เรียนได้จริง AIS เชื่อมั่นว่าการสร้างสังคมดิจิทัลที่ปลอดภัย เคารพสิทธิ และเปิดโอกาสให้ทุกคนมีส่วนร่วม ต้องเริ่มจากการให้ความรู้และส่งเสริมทักษะดิจิทัลที่เหมาะสมกับแต่ละช่วงวัย โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบางอย่างเด็กและผู้สูงอายุ ซึ่งต้องได้รับการดูแลอย่างเฉพาะเจาะจงและต่อเนื่อง”

Thailand Cyber Wellness Index ถือเป็นเครื่องมือแรกของประเทศที่ประเมินอย่างเป็นระบบและครบรอบด้านในทุกมิติ และไม่ได้เป็นเพียงแค่ตัวเลขชี้วัด แต่คือเครื่องมือสำคัญที่ช่วยให้ประเทศสามารถวางแผนเชิงนโยบายและออกแบบมาตรการที่ตอบโจทย์ทั้งในระดับประเทศและระดับชุมชน ไม่ว่าจะเป็นด้านการศึกษา การสื่อสารสาธารณะ การออกแบบหลักสูตรที่เหมาะสม หรือแม้แต่การพัฒนาบริการดิจิทัลที่เข้าถึงกลุ่มเป้าหมายอย่างแท้จริง อีกทั้งยังช่วยลดช่องว่างความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัล และเสริมสร้างความมั่นคงทางไซเบอร์ให้แก่ประเทศในระยะยาว

ผู้ที่สนใจตรวจเช็กสุขภาวะทางดิจิทัลของตัวเอง ได้ที่ https://aunjaicheck.ais.th และสามารถอ่านรายละเอียดผลการศึกษาดัชนีชี้วัดสุขภาวะดิจิทัล Thailand Cyber Wellness Index 2025 ของคนไทย เพิ่มเติมที่ https://sustainability.ais.co.th/th/sustainability-projects/thailands-cyber-wellness-index