ในโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว คำถามสำคัญที่คนทำงานยุคนี้ต้องตอบให้ได้อาจไม่ใช่คำถามว่า เราเก่งอะไรหรือเราเก่งมากแค่ไหน แต่คือ “ความสามารถของเราจะยังเป็นที่ต้องการและตอบโจทย์ในอนาคตอีกนานเท่าไร” การตั้งคำถามอาจเป็นจุดเริ่มต้นของการทบทวนและพัฒนาศักยภาพตัวเอง โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมพลังงานในระดับโลกที่กำลังมีการเปลี่ยนผ่าน ซึ่งมีความท้าทายและซับซ้อนมากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะบทบาทของเทคโนโลยี ซึ่งได้กลายเป็นส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินธุรกิจพลังงาน

Unlearn คือจุดเริ่มต้น

คำถามสำคัญถัดมาคือ “แล้วต้องปรับตัวอย่างไร จึงจะเติบโตได้ในโลกพลังงานยุคใหม่” หนึ่งในคำตอบคือการ “Unlearn” หรือการทบทวนกรอบความคิดเดิม ซึ่งไม่ได้หมายถึงการทิ้งความรู้เดิม แต่เปิดพื้นที่ให้กับมุมมองใหม่ที่สอดคล้องกับบริบทโลกการทำงานที่เปลี่ยนไป ความท้าทายไม่ได้อยู่ที่การเรียนรู้สิ่งใหม่เพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่การกล้าตั้งคำถามกับสิ่งที่เคยเชื่อหรือเคยทำ ผู้ที่สามารถปรับมุมมอง เรียนรู้ต่อเนื่อง และสามารถนำความรู้เดิมมาต่อยอดได้อย่างเหมาะสม จะเป็นผู้ที่สร้างคุณค่าได้ในระยะยาว

เมื่อ “ทักษะผสม” กลายเป็นมาตรฐานใหม่

อุตสาหกรรมพลังงานกำลังก้าวเข้าสู่ช่วงเวลาที่เส้นแบ่งระหว่าง Hard Skills และ Soft Skills ไม่ได้สำคัญอีกต่อไป สิ่งที่องค์กรต้องการคือ “Blended Capabilities” หรือความสามารถในการผสานความรู้ด้านเทคนิค ดิจิทัล และธุรกิจ ควบคู่กับการคิดวิเคราะห์ การปรับตัว และการลงมือทำอย่างมีวินัย

สำหรับ บริษัท บ้านปู จำกัด (มหาชน) ที่ปัจจุบันดำเนินธุรกิจพลังงานอยู่หลากหลายรูปแบบเพื่อตอบโจทย์ทั้งด้านความมั่นคง ราคาที่เข้าถึงได้ และความเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ในสายงานปฏิบัติการ (Operations) ไม่ว่าจะเป็นเหมือง โรงไฟฟ้า หรือระบบพลังงานที่มีความซับซ้อนสูง บทบาทของคนทำงานไม่ได้จำกัดอยู่แค่การเข้าใจเครื่องจักรหรือกระบวนการอีกต่อไป แต่ต้องสามารถมองภาพรวมของทั้งระบบ (System Thinking) ใช้ข้อมูล เทคโนโลยีดิจิทัล ระบบอัตโนมัติ และ AI เพื่อคาดการณ์ปัญหา เห็นข้อมูลที่สำคัญล่วงหน้า และแปลงให้เป็นการตัดสินใจที่แม่นยำ เพื่อยกระดับทั้งความปลอดภัย ความเสถียร และต้นทุนในการดำเนินงาน

ขณะที่ในระดับองค์กร (Corporate Level) ความท้าทายอยู่ที่การตัดสินใจในสภาพแวดล้อมที่ผันผวนและซับซ้อนมากขึ้น การทำงานจึงเป็นรูปแบบที่ผสมผสานระหว่างคนทำงานกับเทคโนโลยี AI เพื่อวิเคราะห์แนวโน้ม ทดสอบสมมติฐาน และประเมินโอกาสทางธุรกิจอย่างรอบด้านและทันท่วงที

สิ่งที่สำคัญนอกเหนือจากนี้คือ “Decision Hygiene” หรือวินัยในการตัดสินใจ ซึ่งหมายถึงการคิดอย่างเป็นระบบและรอบคอบ ตั้งแต่การตั้งคำถามกับสมมติฐาน ลดอคติ แยกสัญญาณที่สำคัญออกจากข้อมูลรบกวน ไปจนถึงการตัดสินใจได้อย่างเฉียบคมภายใต้ความไม่แน่นอน

จากทักษะสู่การใช้งานจริงในองค์กร

แนวคิดเรื่อง “ทักษะผสม” ไม่ได้หยุดอยู่ที่ทฤษฎี แต่ถูกนำไปใช้จริงผ่านการทำงานในองค์กร โดยบ้านปูเปิดโอกาสให้พนักงานนำความรู้ด้านเทคนิค ดิจิทัล และธุรกิจ มาผสานกันเพื่อแก้โจทย์จากการทำงานจริง และพัฒนาต่อยอดด้วย AI และเทคโนโลยีดิจิทัล ตัวอย่างเช่น

Next-Gen Mining (เหมืองยุคใหม่) มีการพัฒนาระบบ “Mineral Asset Screener” ผสานข้อมูลจากหลายแหล่ง อาทิ ข้อมูลทางธรณีวิทยาและแหล่งแร่ ข้อมูลการดำเนินงาน เป็นต้น เพื่อวิเคราะห์สินทรัพย์เหมืองแร่แบบครบวงจร ช่วยให้มองเห็นโอกาสการลงทุนได้รวดเร็วขึ้น และสนับสนุนการตัดสินใจได้อย่างมีประสิทธิภาพ

Future Tech (เทคโนโลยีแห่งอนาคต) มีการนำ AI มาใช้ในกระบวนการพิจารณาโครงการ (Automated Project Review) และการประเมินพันธมิตรทางธุรกิจ (AI-driven JV Partner Scoring) เพื่อยกระดับคุณภาพของการตัดสินใจให้มีความแม่นยำ เป็นระบบ และสอดคล้องกับทิศทางธุรกิจมากยิ่งขึ้น

ตัวอย่างเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่า “คนพลังงาน” ในวันนี้ ไม่ได้มีบทบาทเพียงงานปฏิบัติการ แต่คือผู้ที่สามารถเชื่อมโยงข้อมูล เทคโนโลยี และความเชี่ยวชาญของตนเอง เพื่อสร้างผลลัพธ์และขับเคลื่อนการตัดสินใจในองค์กรได้อย่างเป็นรูปธรรม

นายวิธพล เจาะจิตต์ ผู้ช่วยประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ทรัพยากรมนุษย์ บริษัท บ้านปู จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า “วันนี้เราเห็นพนักงานในหลากหลายบทบาท ไม่ว่าจะอยู่ในสายปฏิบัติการหรือสายสนับสนุน สามารถนำ AI และข้อมูลมาเชื่อมกับความเชี่ยวชาญของตนเองด้วยไอเดียมากกว่า 40 หัวข้อ เพื่อแก้โจทย์ธุรกิจจริงและตัดสินใจได้อย่างมีคุณภาพมากขึ้น สิ่งนี้ตอกย้ำว่า คนพลังงานยุคใหม่ไม่ได้ถูกจำกัดด้วยขอบเขตของหน้าที่ แต่คือคนที่สามารถประยุกต์ทักษะการทำงานควบคู่กับการคิดวิเคราะห์และการตัดสินใจอย่างมีวินัย”

โดยสรุป ในโลกพลังงานยุค AI ความได้เปรียบของคนทำงานอยู่ที่ความสามารถในการนำความรู้และเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช้ให้เกิดผลลัพธ์จริง ท่ามกลางความซับซ้อนและการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง สิ่งสำคัญจึงอยู่ที่การพัฒนาทักษะให้สอดคล้องกับทิศทางของอุตสาหกรรม พร้อมเชื่อมโยงข้อมูล เทคโนโลยี และการตัดสินใจเข้าด้วยกันอย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งสะท้อนภาพของ “คนพลังงาน” ยุคใหม่ ที่สามารถผสานทักษะหลากหลาย ทำงานร่วมกับ AI และสร้างคุณค่าได้ทั้งต่อตนเองและองค์กร