นับตั้งแต่เมียนมาเปิดประตูสู่โลกกว้าง เพื่อปรับตัวเข้าสู่เวทีโลก และเปิดรับการลงทุนจากต่างชาติ ทำให้เศรษฐกิจของหลายๆ เมืองในเมียนมาเติบโตขึ้นอย่างมาก ก่อให้เกิดการขยายตัวทางการค้า อุตสาหกรรมการผลิต และธุรกิจบริการ ส่งผลต่อความต้องการแรงงานมากขึ้น และนำไปสู่การย้ายถิ่นเข้าเมืองของประชากรในชนบท รวมถึงอิทธิพลของกระแสเทคโนโลยีสมัยใหม่ที่ไหลเข้าสู่ประเทศอย่างมาก ทำให้ชาวเมียนมาต้องปรับเปลี่ยนวิถีการใช้ชีวิตจากเดิมไปเป็นในลักษณะสังคมเมืองมากยิ่งขึ้น พฤติกรรมการบริโภคของชาวเมียนมายุคใหม่จึงคล้ายคลึงกับผู้คนในเมืองใหญ่ๆ ในอาเซียน อาทิ กรุงเทพฯ จาการ์ตาและกัวลาลัมเปอร์ เป็นต้น

ไลฟ์สไตล์ชาวเมียนมายุคใหม่

รายได้ที่มีมากขึ้นตามการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศ ชาวเมียนมายุคใหม่จึงมักต้องการจับจ่ายใช้สอยซื้อสินค้าที่ตอบสนองไลฟ์สไตล์มากกว่าปัจจัยสี่ สำหรับไลฟ์สไตล์ชาวเมียนมายุคใหม่ สรุปดังนี้

• การเดินห้างสรรพสินค้าช่วงวันหยุดสุดสัปดาห์ในอดีตชาวเมียนมาจะเดินซื้อสินค้าหรือรับประทานอาหารตามตลาดท้องถิ่นแต่เมื่อมีห้างสรรพสินค้าทั้งของชาวเมียนมาและชาวต่างชาติเพิ่มมากขึ้น ในเมืองใหญ่อย่างย่างกุ้ง ชาวเมียนมามักพากันไปเดินในห้างสรรพสินค้า โดยเฉพาะในช่วงวันหยุดสุดสัปดาห์จะคึกคักเป็นพิเศษ ซึ่งผู้มีฐานะดี และคนรุ่นใหม่มักจะซื้อสินค้าผ่านห้างสรรพสินค้าเป็นหลัก เพราะมั่นใจในคุณภาพ มีบริการที่ดี มีความทันสมัย และสะดวกสบาย

• การซื้อสินค้าหรือบริการที่ตอบสนองไลฟ์สไตล์ ชาวเมียนมามีกำลังซื้อเพิ่มขึ้น จึงไม่ได้ซื้อเพียงแค่สินค้าที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตอีกต่อไป หากแต่ต้องการ สินค้าที่ตอบสนองไลฟ์สไตล์มากขึ้น แม้ว่าจะต้องจ่ายเงินมากขึ้นก็ตาม เช่นปัจจุบันชาวเมียนมายุคใหม่ให้ความใส่ใจดูแลตัวเองมากขึ้น จึงเปลี่ยนจากการใช้แค่แป้งทานาคาทาหน้า มาเป็นการซื้อสินค้าบำรุงผมและบำรุงผิวมากขึ้นทั้งในกลุ่มผู้หญิงและกลุ่มผู้ชาย หรือการยอมจ่ายเงินเพิ่มขึ้นหลายเท่าตัวเพื่อเข้าไปดื่มชาหรือกาแฟในร้านชื่อดัง เป็นต้น

• การซื้อสินค้าแบรนด์เนมหรือสินค้านำเข้าชาวเมียนมาหันมาใส่ใจภาพลักษณ์และใช้สินค้าที่แสดงฐานะทางสังคม รวมถึงต้องการสินค้าคุณภาพดี และเชื่อว่าสินค้าแบรนด์เนมและสินค้านำเข้าเป็นสินค้าที่มีคุณภาพดีกว่าสินค้าในประเทศ ส่งผลให้แบรนด์หลายรายเห็นโอกาสเติบโตจึงทยอยเข้าไปบุกตลาดเมียนมา อาทิ ค่ายรถยนต์ที่เปิดโชว์รูมให้บริการในเมืองใหญ่อย่างย่างกุ้ง เช่น Jaguar Land Rover, BMW และ Mercedes-Benz เป็นต้น หรือแบรนด์เครื่องประดับต่างชาติที่เข้าไปเปิดร้านจำหน่ายในเมียนมา ได้แก่ Pandora และ VES ซึ่งเป็นการร่วมทุนระหว่างคนไทยกับชาวเมียนมาเปิดบริษัทในชื่อ Myanmar VES Joint Venture Co., Ltd. ทำการผลิตและจำหน่ายสินค้าอัญมณีและเครื่องประดับตกแต่งอัญมณีในเมียนมา เป็นต้น

• การใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่และโซเชียลมีเดีย เป็นที่นิยมอย่างมากในเมียนมา ปัจจุบันเมียนมามีประชากร 54.49 ล้านคน แต่ใช้โทรศัทพ์มือถือจำนวน 68.24 ล้านเครื่อง (ใช้สมาร์ทโฟนราวร้อยละ 90) มีจำนวนผู้เข้าใช้อินเทอร์เน็ตราว 25 ล้านคน (ส่วนใหญ่ใช้ผ่านโทรศัพท์มือถือ) และมีผู้ใช้สื่อโซเชียลมีเดียจำนวน 22 ล้านคน โดยสื่อโซเชียลมีเดียที่ได้รับความนิยมมากที่สุด 5 อันดับแรก ได้แก่ Facebook (ร้อยละ97.84) Pinterest (ร้อยละ 0.93) Youtube (ร้อยละ 0.55) Twitter (ร้อยละ 0.35) และ Vkontakte (ร้อยละ 0.29)อีกทั้งหันมาใช้แอพพลิเคชั่นโซเชียลกันอย่างแพร่หลาย สำหรับไว้ติดต่อสื่อสารระหว่างกัน แทนการโทรศัพท์หากันแบบเดิม เช่น Messenger, Viber และ Line เป็นต้น

นอกจากนี้การซื้อสินค้าออนไลน์ในเมียนมาก็มีแนวโน้มเติบโตสูงขึ้นโดยเฉพาะผลกระทบจากการแพร่ระบาดของไวรัสโควิด-19 ทำให้ชาวเมียนมาหันมาซื้อสินค้าออนไลน์ผ่านแพลตฟอร์มต่างๆ มากขึ้น โดยช่องทางการค้าออนไลน์ยอดนิยมในเมียนมา ได้แก่ Facebook, Shop.com.mm, Barlolo.com, Spree.com.mm และ Baganmart.com

การบริโภคอัญมณีและเครื่องประดับของชาวเมียนมายุคใหม่

แม้ว่าไลฟ์สไตล์ชาวเมียนมายุคใหม่จะเปลี่ยนแปลงไปไม่น้อยแต่ในเรื่องของการแต่งกายนั้นยังเปลี่ยนแปลงไม่มากนักโดยชาวเมียนมาส่วนใหญ่ยังคงสวมโสร่งและนุ่งผ้าซิ่นแต่ก็เริ่มเห็นคนรุ่นใหม่สวมใส่กางเกง และเสื้อผ้าแบบตะวันตกมากขึ้น ในส่วนของการบริโภคอัญมณี และเครื่องประดับของชาวเมียนมายุคใหม่ อาจจำแนกได้ ดังนี้

• ชาวเมียนมาเกือบทุกคนหากมีรายได้มากพอจะต้องการซื้อเครื่องประดับทอง 24K เพื่อการออม การลงทุน และสวมใส่แสดงฐานะทางสังคม
• ชาวเมียนมาผู้หญิงฐานะดีเมื่อออกงานสังคมมักจะสวมใส่เครื่องประดับทองตกแต่งพลอยสี ซึ่งส่วนใหญ่เป็นทับทิมและแซปไฟร์ เครื่องประดับเพชร และเครื่องประดับไข่มุก แบบครบชุดทั้งสร้อยคอ สร้อยข้อมือ แหวน และต่างหู บางรายก็ติดเข็มกลัดพลอยสีหรือเพชรด้วย ส่วนผู้ชายฐานะดีจะนิยมสวมแหวนทองตกแต่งทับทิมและแซปไฟร์หรือแหวนเพชร และสวมใส่นาฬิกายี่ห้อหรู หรือนาฬิกาทองคำแท้ ส่วนในชีวิตประจำวันพวกเขาจะสวมใส่เครื่องประดับทองทั้งตกแต่งและไม่ตกแต่งอัญมณีชิ้นเล็ก 1-2 ชิ้นเท่านั้น
• ชาวเมียนมาวัยทำงานส่วนใหญ่จะเป็นผู้หญิงที่มักสวมใส่เครื่องประดับ ส่วนมากจะเลือกใส่เครื่องประดับชิ้นเล็กเพียง 1-2 ชิ้น ได้แก่ เครื่องประดับทองล้วนหรือเครื่องประดับทองพร้อมจี้ทับทิมหรือแซปไฟร์ หรือต่างหูทองทั้งตกแต่งและไม่ตกแต่งพลอยสี หรือกำไลข้อมือ
• ชาวเมียนมาวัยรุ่นจะชอบสวมใส่เครื่องประดับแฟชั่นและเครื่องประดับเงิน เพราะราคาไม่แพง และเปลี่ยนแปลงได้บ่อยตามแฟชั่น อีกทั้งยังสามารถใส่เข้ากับเสื้อผ้าแบบสมัยใหม่ ได้มากกว่าเครื่องประดับชนิดอื่นๆ

ซ้าย: ไฮโซเมียนมาเข้าร่วมงานพิธีประกาศเกียรติคุณ ผู้บริจาคเพื่อการกุศลและบำรุงพุทธศาสนา ภาพ: https://www.thebangkokinsight.com/307692/   ขวา: สาวเมียนมารุ่นใหม่วัยทำงาน ภาพ https://www.pinterest.com/pin/714805772085525077/

ทั้งนี้ชาวเมียนมาส่วนใหญ่จะซื้อกับร้านค้าปลีกเครื่องประดับที่ซื้อขายกันมานาน ซึ่งร้านค้าปลีกเครื่องประดับจะกระจายอยู่ตามเมืองสำคัญต่างๆ ของประเทศ โดยบริเวณตลาดสก๊อตเป็นแหล่งค้าอัญมณีและเครื่องประดับขนาดใหญ่ที่สุดในเมืองย่างกุ้งและในประเทศ นอกจากนี้ ยังมีร้านค้าปลีกเครื่องประดับจำนวนมากตั้งอยู่ในย่านถนนและย่านท่องเที่ยวที่สำคัญ

การเข้าสู่ตลาดเครื่องประดับในเมียนมา

ในช่วง 5 ปีที่ผ่านมานี้ เมียนมามีอัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจราวร้อยละ 6-8 และมีประชากรที่จัดอยู่ในกลุ่มผู้ที่มีรายได้ระดับปานกลางถึงระดับสูงเพิ่มขึ้น ทำให้มีกำลังซื้อที่เติบโตอย่างก้าวกระโดด อีกทั้งพฤติกรรมการบริโภคของคนเมียนมา มีการเปิดรับไลฟ์สไตล์ใหม่ๆ และนิยมสินค้านำเข้าหรือแบรนด์เนม ซึ่งปัจจุบันมีแบรนด์เครื่องประดับต่างชาติในตลาดเมียนมาเพียงไม่กี่รายและจากการที่ชาวเมียนมา คุ้นเคยกับสินค้าไทยมาอย่างยาวนาน และชื่นชอบเครื่องประดับไทยด้วยความไว้วางใจในคุณภาพสินค้า รวมถึงดีไซน์ที่มีความสวยงามและประณีต

จึงเป็นโอกาสดีของสินค้าอัญมณีและเครื่องประดับไทยในการเข้าไปเจาะตลาดเมียนมา ซึ่งผู้ประกอบการไทยอาจเข้าตลาดนี้ ด้วยการเริ่มจากส่งสินค้าผ่านตัวแทนจำหน่ายในเมียนมา หรือกลุ่มผู้ค้าชายแดนในประเทศไทย เมื่อเข้าใจพฤติกรรมการบริโภคของชาวเมียนมาเป็นอย่างดีแล้ว และมีเงินทุนมากพอสมควร ก็อาจเข้าไปเปิดร้านค้าปลีกเครื่องประดับในห้างสรรพสินค้าซึ่งเป็นช่องทางที่ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นมากและมีการขยายตัวสูง รวมถึงช่องทางอีคอมเมิร์ซ ซึ่งปัจจุบันเริ่มได้รับความนิยมมากขึ้น โดยอาจขายสินค้าผ่านแพลตฟอร์มที่น่าเชื่อถือในเมียนมาอย่าง Shop.com.mm เป็นต้น

ทั้งนี้ก่อนเข้าตลาดเมียนมาผู้ประกอบการควรทำความเข้าใจด้านกฎหมายการค้าภาษีการขนส่งการตั้งราคาที่เหมาะสมและการส่งเสริมการตลาดตลอดจนช่องทางการขายสินค้าผ่านแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซ การใช้สื่อออนไลน์และโซเชียลมีเดียขยายตลาดสินค้าเครื่องประดับเข้าไปในตลาดนี้โดยการทำดิจิทัลมาร์เก็ตติ้ง เน้นการโฆษณาและประชาสัมพันธ์สินค้าผ่านโซเชียลมีเดีย

โดยเฉพาะ Facebook ซึ่งเป็นสื่อที่ชาวเมียนมานิยมใช้เป็นอันดับหนึ่ง ซึ่งหากวางแผนกลยุทธ์เจาะตลาดที่ดีและสามารถเข้าสู่ตลาดเมียนมาได้ก่อนคู่แข่งรวมถึงทำให้เครื่องประดับไทยเข้าไปครองใจชาวเมียน มาได้แล้ว จะส่งผลให้สินค้าไทยขยายตัวในตลาดนี้ได้เพิ่มขึ้นในระยะยาว เพราะนิสัยของชาวเมียนมา เมื่อชอบแบรนด์หรือบริษัทใดแล้ว ก็จะซื้อแบรนด์หรือสินค้าของบริษัทนั้นไปอีกนาน

ศูนย์ข้อมูลอัญมณีและเครื่องประดับ

สถาบันวิจัยและพัฒนาอัญมณีและเครื่องประดับแห่งชาติ (องค์การมหาชน) 

>>> https://infocenter.git.or.th <<<