จากการผลักดันกว่า 10 ปี สู่มรดกโลกแห่งที่ 9 ของไทย โจทย์ต่อไปคือเปลี่ยนผู้มาเยือนให้เป็นรายได้ โดยไม่ลดทอนคุณค่าของพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์

มติของคณะกรรมการมรดกโลกที่เห็นชอบให้ “วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร จังหวัดนครศรีธรรมราช” ขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรม ไม่ได้มีความหมายเฉพาะในด้านประวัติศาสตร์ แต่กำลังเพิ่ม “สินทรัพย์ทางวัฒนธรรมระดับโลก” ให้ภาคใต้ และเปิดโอกาสให้นครศรีธรรมราชยกระดับจากเมืองท่องเที่ยวสายศรัทธา สู่จุดหมายปลายทางด้านวัฒนธรรมในตลาดโลก

วัดพระมหาธาตุฯ ถือเป็นมรดกโลกแห่งที่ 9 ของประเทศไทย เป็นมรดกโลกทางวัฒนธรรมแห่งที่ 6 และเป็นแห่งแรกของภาคใต้ หลังประเทศไทยเริ่มเสนอชื่อเข้าสู่บัญชีรายชื่อเบื้องต้นของ UNESCO ตั้งแต่ปี 2555 ก่อนพัฒนาเอกสาร แผนอนุรักษ์ และระบบบริหารจัดการพื้นที่ต่อเนื่องมากกว่าหนึ่งทศวรรษ จนได้รับการพิจารณาในการประชุมคณะกรรมการมรดกโลก ครั้งที่ 48 ที่เมืองปูซาน ประเทศเกาหลีใต้ เมื่อวันที่ 25 กรกฎาคม 2569

คุณค่าที่ทำให้วัดแห่งนี้ได้รับการยอมรับไม่ได้อยู่เพียงองค์พระบรมธาตุเจดีย์สูงประมาณ 78 เมตร ซึ่งสะท้อนอิทธิพลพุทธศิลป์แบบลังกา แต่ยังรวมถึงบทบาทของการเป็น “มรดกที่มีชีวิต” ซึ่งยังคงใช้ประกอบศาสนกิจและสืบทอดประเพณีของชุมชนอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะประเพณีแห่ผ้าขึ้นธาตุที่เชื่อมผู้คน ศรัทธา และพื้นที่เข้าด้วยกัน

ในมุมธุรกิจ การขึ้นทะเบียนครั้งนี้จะเพิ่มพลังให้เศรษฐกิจท่องเที่ยวของนครศรีธรรมราช ซึ่งมีรายได้จากผู้เยี่ยมเยือนสะสมในช่วงเดือนมกราคม–พฤศจิกายน 2568 อยู่ที่ประมาณ 15,086 ล้านบาท พร้อมเปิดโอกาสให้โรงแรม ร้านอาหาร การเดินทาง สินค้าหัตถกรรม และธุรกิจท่องเที่ยวชุมชนเติบโตตามจำนวนผู้มาเยือนที่มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น

อย่างไรก็ตาม กลยุทธ์สำคัญไม่ใช่การเร่งดึงนักท่องเที่ยวให้มากที่สุด แต่คือการบริหาร “คุณภาพของการเติบโต” ผ่านการกำหนดเขตพื้นที่คุ้มครองและพื้นที่กันชน การจัดระบบจราจรและเส้นทางอพยพ การควบคุมภูมิทัศน์ รวมถึงกระจายนักท่องเที่ยวไปยังย่านเมืองเก่า ชุมชน และแหล่งท่องเที่ยวโดยรอบ เพื่อลดความหนาแน่นและกระจายรายได้ให้กว้างขึ้น

ทิศทางต่อไปของนครศรีธรรมราชจึงต้องขยับจากการมีแลนด์มาร์กระดับโลก ไปสู่การสร้างระบบนิเวศท่องเที่ยววัฒนธรรมที่เชื่อม “พระบรมธาตุ–เมืองเก่า–อาหาร–หัตถกรรม–ชุมชน” ให้กลายเป็นประสบการณ์ที่อยู่ได้นานและสร้างมูลค่าได้จริง

เพราะป้ายมรดกโลกอาจช่วยพาผู้คนเดินทางมาเยือน แต่สิ่งที่จะทำให้เมืองเติบโตอย่างยั่งยืน คือความสามารถในการรักษาคุณค่าของสถานที่ พร้อมทำให้รายได้จากผู้มาเยือนกระจายถึงคนในพื้นที่อย่างสมดุล