ผนึก 2 พันธมิตรสร้างระบบ Bottle-to-Bottle เชื่อมชุมชนกับอุตสาหกรรมรีไซเคิล เพิ่มมูลค่าขยะและลดการพึ่งพาพลาสติกใหม่

ขวดน้ำอัดลมหนึ่งใบ เมื่อดื่มหมดแล้วจะไปไหนต่อ? บางขวดอาจกลายเป็นขยะ แต่บางขวดสามารถกลับมาเป็นบรรจุภัณฑ์เครื่องดื่มใหม่ได้อีกครั้ง หากมีระบบจัดเก็บและรีไซเคิลที่เหมาะสม

นี่คือแนวคิด Circular Economy หรือเศรษฐกิจหมุนเวียน ที่กำลังเปลี่ยนขยะพลาสติกให้เป็นทรัพยากรทางเศรษฐกิจ ไม่เพียงช่วยลดปริมาณขยะ แต่ยังสร้างรายได้ให้ชุมชนและเพิ่มทางเลือกด้านวัตถุดิบให้ภาคธุรกิจ

บริษัท หาดทิพย์ จำกัด (มหาชน) หรือ HTC ผู้ผลิตและจัดจำหน่ายเครื่องดื่มในเครือโคคา-โคล่าในพื้นที่ 14 จังหวัดภาคใต้ จับมือบริษัท อ๊อกซิเทค จำกัด และบริษัท รอยซ์ ยูนิเวอร์แซล จำกัด พัฒนาระบบรีไซเคิลขวด PET แบบ Bottle-to-Bottle เชื่อมตั้งแต่การคัดแยกขวดใช้แล้วจากชุมชน ไปจนถึงการผลิตขวดเครื่องดื่มใหม่

จากขยะหน้าบ้าน สู่รายได้ของชุมชน

เส้นทางเริ่มต้นที่เกาะยาวน้อย จังหวัดพังงา ซึ่งชาวบ้านร่วมกันคัดแยกบรรจุภัณฑ์ใช้แล้ว โดยมีเครือข่ายอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ช่วยรวบรวมและส่งต่อเข้าสู่ระบบรีไซเคิล

โครงการจัดการขยะในพื้นที่เริ่มตั้งแต่ปี 2561 จากความร่วมมือของมูลนิธิโคคา-โคล่า และองค์การระหว่างประเทศเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ (IUCN) ก่อนที่หาดทิพย์จะเข้ามารับช่วงดำเนินงานต่อ

ผลสำรวจร่วมกับมหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ตในช่วงต้นปี 2569 พบว่า ในปีก่อนหน้ามีบรรจุภัณฑ์จากผลิตภัณฑ์ของหาดทิพย์เข้าสู่เกาะยาวน้อยและเกาะยาวใหญ่ประมาณ 37 ตัน ขณะที่ชุมชนสามารถรวบรวมบรรจุภัณฑ์ใช้แล้วเข้าสู่ระบบรีไซเคิลได้ประมาณ 100 ตัน เฉพาะขวด PET จากผลิตภัณฑ์ของหาดทิพย์เข้าสู่พื้นที่ประมาณ 22 ตัน แต่ชุมชนสามารถรวบรวมขวด PET ใช้แล้วส่งรีไซเคิลได้ประมาณ 60 ตัน พร้อมสร้างรายได้จากการขายวัสดุรีไซเคิลและเงินออมเข้าสู่กองทุนหมู่บ้าน

ขวดเก่าเดินทางข้ามจังหวัด ก่อนกลับมาเป็นขวดใหม่

หลังรวบรวมจากชุมชน ขวด PET จะถูกส่งไปยังบริษัท อ๊อกซิเทค จำกัด จังหวัดกระบี่ เพื่อคัดแยก ทำความสะอาด และบดเป็นเกล็ดพลาสติกที่ผ่านการตรวจสอบคุณภาพสำหรับผลิตพลาสติกรีไซเคิลเกรดสัมผัสอาหาร

ดร.เศกสันต์ อุดมศรี ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท อ๊อกซิเทค จำกัด กล่าวถึงบทบาทในโครงการว่า “อ๊อกซิเทคภูมิใจที่ได้เป็นสะพานเชื่อมระหว่างชุมชนกับอุตสาหกรรมรีไซเคิลที่ทำให้เกิดการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าและช่วยรักษาสิ่งแวดล้อม การได้เข้าร่วมโครงการนี้ทำให้เราสามารถยกระดับศักยภาพการแปรรูปวัสดุรีไซเคิลของเราขึ้นอีก โดยเฉพาะในการรีไซเคิล PET ในเกรดสัมผัสอาหาร ซึ่งต้องให้ความสำคัญสูงสุดกับคุณภาพและความสะอาดในทุกขั้นตอน เพื่อส่งมอบเกล็ดพลาสติกที่ได้มาตรฐานตามที่ลูกค้ากำหนดไว้ และในปีหน้า เราจะทำงานร่วมกับหาดทิพย์เพื่อสนับสนุนเครือข่ายชุมชนและผู้จัดเก็บในภาคใต้มากยิ่งขึ้นอีก เพราะเครือข่ายนี้เปรียบเสมือนกระดูกสันหลังของการ รีไซเคิลที่ยิ่งแข็งแรงมากขึ้นเท่าไหร่ การรีไซเคิลก็จะยิ่งมีประสิทธิภาพและคุณภาพมากขึ้นตามไปด้วย”

นายธัชวัช เตชะมงคลจิต ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท รอยซ์ ยูนิเวอร์แซล จำกัด ได้กล่าวถึงบทบาทในความร่วมมือนี้ว่า “รอยซ์ ยูนิเวอร์แซลมีประสบการณ์ด้านการแปรรูปวัสดุรีไซเคิลมาอย่างยาวนาน เราเชื่อมั่นในการร่วมสร้างเศรษฐกิจหมุนเวียนเพื่อใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า และการได้เข้ามาร่วมงานในโครงการนี้ไม่เพียงแต่ช่วยยกระดับให้เราสามารถผลิตเม็ดพลาสติก rPET ที่มีคุณภาพมาตรฐานสูง ผ่านเกณฑ์มาตรฐานของทั้งหน่วยงานกำกับดูแล และ ‘โคคา-โคล่า’ เท่านั้น แต่ยังสร้างเครือข่ายความร่วมมือตลอดซัพพลายเชนและระบบตรวจสอบย้อนกลับที่จะเป็นโอกาสที่สำคัญในการสร้างนวัตกรรมต่อยอดและพัฒนาธุรกิจของเราต่อไปได้อีกมากมายในอนาคต” 

เมื่อรอยซ์ ยูนิเวอร์แซล ผลิตเม็ดพลาสติก rPET ตามคำสั่งซื้อของหาดทิพย์เรียบร้อยแล้ว หาดทิพย์ก็จะขนส่งเม็ดพลาสติก rPET จากนครปฐมกลับสู่ภาคใต้ เพื่อแปลงร่างกลับเป็นขวดเครื่องดื่มใหม่อีกครั้ง ณ โรงงานพุนพิน จังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยเม็ดพลาสติก rPET จะถูกนำมาขึ้นรูปเป็นหลอดพรีฟอร์ม (Preform) ที่มีลักษณะคล้ายหลอดทดลองวิทยาศาสตร์แต่มีเกลียวสำหรับฝาขวดด้านบน ซึ่งเป็นวัสดุตั้งต้นที่จะถูกนำเข้าสู่ไลน์การผลิตเพื่อเป่าขึ้นรูปเป็นขวดบรรจุเครื่องดื่ม และต่อเนื่องด้วยกระบวนการบรรจุและปิดผนึกเพื่อเตรียมนำส่งมอบให้กับลูกค้าตามคำสั่งซื้อ ซึ่งหากขวดเหล่านี้ได้รับการจัดการหลังการบริโภคอย่างถูกต้องเหมือนอย่างที่ชุมชนเกาะยาวน้อยดำเนินการแล้ว ขวดเหล่านี้ก็จะถูกหมุนเวียนเข้าสู่กระบวนการรีไซเคิลเป็นวงจรเช่นเดียวกันนี้อีกครั้ง

เมื่อการรีไซเคิลกลายเป็นส่วนหนึ่งของธุรกิจ

โครงการ “พันธมิตรเพื่อการรีไซเคิลในภาคใต้” เริ่มนำร่องในปี 2568 โดยรวบรวมขวด PET เข้าสู่กระบวนการ Bottle-to-Bottle ได้ตามเป้าหมาย 100 ตัน ก่อนที่ทั้ง 3 บริษัทจะลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU) เมื่อเดือนกันยายน 2569 เพื่อยกระดับสู่ระบบจัดหาเม็ดพลาสติก rPET ในการดำเนินธุรกิจตามปกติ

พลตรี พัชร รัตตกุล ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท หาดทิพย์ จำกัด (มหาชน) ได้กล่าวถึงโครงการฯ นี้ว่า “หาดทิพย์มีความตั้งใจอย่างแรงกล้าที่จะใช้บรรจุภัณฑ์อย่างรับผิดชอบ เพราะภาคใต้บ้านของเราล้อมรอบด้วยทะเล และมีเกาะแก่งมากมาย แม้เราพยายามส่งเสริมการใช้ขวดแก้วแบบคืนขวดให้มากขึ้น แต่การบริโภคสมัยปัจจุบันเป็นการบริโภคแบบนอกบ้าน ในขณะที่ผู้บริโภคเดินทางจากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่งค่อนข้างมาก ซึ่งเครื่องดื่มในขวด PET ยังมีความเหมาะสมมากกว่า และเมื่อเรายังจำเป็นต้องใช้ เราก็อยากทำให้ขวดเหล่านี้ถูกนำกลับมารีไซเคิลให้ได้มากที่สุดเท่าที่เราจะมีกำลังทำได้ แต่อย่างที่เห็นว่าเรื่องแบบนี้ เราทำเองคนเดียวไม่ได้เลย ฉะนั้น ต้องขอบคุณชุมชนและพันธมิตรทุกราย ที่เข้าใจถึงความสำคัญของเรื่องนี้และร่วมมือกันตลอดเส้นทางจนทำให้เกิดเป็นระบบซัพพลายเชนย้อนกลับที่จะเป็นรากฐานของการบริหารจัดการบรรจุภัณฑ์อย่างรับผิดชอบของเราต่อไปในอนาคต”

การรีไซเคิลจึงไม่ได้จบแค่การลดขยะ แต่เป็นการเปลี่ยนขวดพลาสติกใช้แล้วให้กลับมามีมูลค่า สร้างรายได้ให้ชุมชน และเชื่อมการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าเข้ากับการดำเนินธุรกิจ

เพราะเศรษฐกิจหมุนเวียนอาจเริ่มต้นจากเรื่องใกล้ตัวอย่างการคัดแยกขวดพลาสติกหนึ่งใบ ก่อนส่งต่อคุณค่าไปยังผู้คนและธุรกิจตลอดห่วงโซ่การผลิต