ข้อมูลจาก Statista ระบุว่า ในปี 2567 ภาพรวมตลาด Toys & Hobby ในประเทศไทย คาดว่า จะสร้างรายได้ 2,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ และ มีอัตราการเติบโตแบบทบต้นต่อปี (CAGR) ที่ 5.42% ในช่วงปี 2024-2028 ธุรกิจของเล่นศิลปะเป็นหนึ่งในตลาดนี้ที่มาแรง โดยได้รับอิทธิพลจากสายใยต่างๆ เหล่านี้ ที่หล่อหลอมเข้าด้วยกัน นำไปสู่การเติบโต และการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง

#ชุมชนศิลปินเกิดใหม่

ประเทศไทยมีชุมชนศิลปินที่มีชีวิตชีวาและเติบโตอย่างต่อเนื่องซึ่งสร้างสรรค์ของเล่นศิลปะที่มีเอกลักษณ์และสร้างสรรค์ ศิลปินเหล่านี้ได้รับแรงบันดาลใจจากวัฒนธรรมไทย คติชน และขบวนการศิลปะร่วมสมัย ซึ่งมีส่วนทำให้เกิดการออกแบบที่หลากหลายในแวดวงของเล่นศิลปะท้องถิ่น ตัวอย่างเช่น กลุ่ม ATT : Art Toys Thailand ในเฟซบุ๊ก

ขณะเดียวกันก็มีแรงขับเคลื่อนจากศิลปินชาวไทยที่เป็นนักร้อง และนักแสดงอย่าง กอล์ฟ-พิชญะ นิธิไพศาลกุล แม้ในช่วงแรกที่เปิดตัวเมื่อกลางปี 2023 จะเจอกระแสวิพากษ์ว่า Angry Baby Toob’ ผลงาน Art Toy ชิ้นแรกของเขาจะคล้ายคลึงกับน้อง Molly ของศิลปิน Art Toy ชาวไทยที่โด่งดัง

แต่กระนั้น ล่าสุดกอล์ฟก็สร้างสรรค์ผลงานใหม่ร่วมกับ Holyandme ด้วยรูปลักษณ์ที่ฉีกแนวออกไป นั่นคือ StarSeed.X: ‘PEACE’ โดยจำหน่ายในราคา 4,900 บาท วัสดุเป็น soft vinyl ขยับหัวและเเขนได้ ใช้เทคนิคพิเศษ คือ ดวงตาแก้วใสพิเศษ ครอบเป็นเลเยอร์ 2 ชั้น ขนาดสูง 26 cm. ผลิตเพียง 50 ตัว และหลังจากเปิดให้ของพรีออร์เดอร์ไม่นาน ก็ถูกจองหมดเกลี้ยง

#มรดกทางวัฒนธรรมและความคิดสร้างสรรค์

มรดกทางวัฒนธรรมและความคิดสร้างสรรค์ของไทยมีบทบาทสำคัญในการกำหนดรูปแบบการออกแบบของเล่นศิลปะในประเทศ ศิลปินมักจะนำเอาลวดลาย สัญลักษณ์ และการเล่าเรื่องแบบไทยๆ มาใช้ในงานสร้างสรรค์ของพวกเขา

เพื่อเพิ่มรสชาติอันเป็นเอกลักษณ์ของท้องถิ่นให้กับของเล่นศิลปะของพวกเขา ตลอดจนการนำเสนอรูปลักษณ์และคาแรกเตอร์ที่เชื่อมโยงกับความเชื่อซึ่งถูกจริตสายมู

ตัวอย่างเช่น BABY GANESHA จาก RAVIPA แบรนด์เครื่องประดับเสริมสิริมงคล ที่ต่อยอดธุรกิจสู่ Art Toy ประเดิมคอลเลกชันแรกเป็นพระพิฆเนศปางเด็ก ที่ได้รับความนิยมบูชากันโดยทั่วไป ด้วยความชื่อที่ว่าผู้ที่บูชาจะได้รับการประทานพรในเรื่องของความสำเร็จ อีกทั้งยังช่วยเติมเต็มความน่ารัก ความสดใส ร่าเริง แจ่มใส และความมีชีวิตชีวาให้แก่ผู้บูชาอีกด้วย โดยมาพร้อมดีไซน์น่ารัก สไตล์มินิมัล ซึ่งผลปรากฏว่าขณะนี้ sold out เป็นที่เรียบร้อยแล้ว

นอกจากนี้ที่น่าสนใจคือ Kaiju Smuggler ของเล่นศิลปะสายเลือดไทยที่มีผลงานโดดเด่น ที่แม้จะไม่ใช่ Art Toy สายมูโดยตรง เพราะไม่ได้นำไปปลุกเสกก่อนจำหน่าย แต่ด้วยรูปลักษณ์ที่สอดคล้องกับความเชื่อ จึงทำให้ได้รับการตอบรับดีจากนักสะสมกลุ่มนี้

#ความร่วมมือและอิทธิพลระดับนานาชาติ

ศิลปินไทยร่วมมือกับศิลปินและแบรนด์ต่างประเทศ นำเสนองานศิลปะของเล่นในท้องถิ่นและส่งเสริมการแลกเปลี่ยนข้ามวัฒนธรรม ความร่วมมือเหล่านี้ส่งผลให้เกิดการออกแบบของเล่นศิลปะที่มีเอกลักษณ์และหลากหลายซึ่งดึงดูดนักสะสมทั้งในระดับท้องถิ่นและระดับโลก

เช่น ล่าสุด มาริโอ้ เมาเร่อ ปรากฏตัวในงาน Thailand Toy Expo 2024 เพื่อร่วมสร้างสรรค์ผลงานชิ้นพิเศษกับ Kasing Lung ผู้ออกแบบ Labubu ของเล่นศิลปะเลื่องชื่อในรูปลักษณ์ของสัตว์ประหลาดตัวเล็กที่มีหูยาวแหลมและฟันหยัก

#ชุมชนนักสะสมและผู้ที่ชื่นชอบ

ประเทศไทยมีชุมชนนักสะสมของเล่นศิลปะและผู้ที่สนใจในของเล่นศิลปะที่กำลังเติบโต  ซึ่งสนับสนุนและส่งเสริมฉากในท้องถิ่น นักสะสมมีส่วนร่วมในกิจกรรม นิทรรศการ และชุมชนออนไลน์ เพื่อสร้างระบบนิเวศที่แข็งแกร่งที่รักษาการเติบโตของธุรกิจของเล่นศิลปะ

ซึ่งวงการ Art Toy ในไทย น่าจะคึกคักไปอีกนาน จากอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญคือ การที่บรรดาศิลปินระดับซูเปอร์สตาร์กระโดดเข้าร่วมเป็นวงวารแฟนคลับด้วย เช่น ชมพู่-อารยา ที่มีคอลเลกชันของเล่นศิลปะจำนวนมาก โดยเฉพาะ Labubu

#ช่องทางการขายปลีกและจัดจำหน่าย

ร้านค้าปลีก แกลเลอรี่ และแพลตฟอร์มออนไลน์ในประเทศไทยเป็นช่องทางการจัดจำหน่ายของเล่นศิลปะที่สำคัญ มีกลุ่มที่เป็นตลาดซื้อขายของเล่นศิลปะในเฟซบุ๊ก รวมถึงมีร้านค้าออนไลน์หลายร้านที่เปิดช่องทางเว็บไซต์เอง หรือเปิดร้านในแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซชื่อดังอย่าง Shopee และ LINE Shopping

ซึ่งเปิดโอกาสให้ศิลปินได้จัดแสดงและขายผลงานสร้างสรรค์ของตนให้กับลูกค้าทั้งในและต่างประเทศ ขณะที่ร้านค้าของบริษัทผู้ผลิตโดยเฉพาะ และร้านแบบมัลติแบรนด์ ตลอดจนช่องทางตู้จำหน่ายสินค้าอัตโนมัติที่ตั้งอยู่ในศูนย์การค้าต่างๆ ล้วนช่วยขับเคลื่อนการเติบโตของตลาดของเล่นศิลปะในประเทศไทยได้เป็นอย่างดี

#กิจกรรมและนิทรรศการของเล่นศิลปะ

ประเทศไทยเป็นเจ้าภาพจัดงานกิจกรรมของเล่นศิลปะ การประชุม และนิทรรศการต่างๆ ที่นำเสนอผลงานของศิลปินในและต่างประเทศ กิจกรรมเหล่านี้ดึงดูดศิลปิน นักสะสม และผู้ที่ชื่นชอบ โดยส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนและกระตุ้นความสนใจในแวดวงของเล่นที่เป็นศิลปะ

เช่น เทรนดี้ แกลเลอรี่ ได้ร่วมกับ ริเวอร์ ซิตี้ แบงค็อก จัดนิทรรศการเดี่ยวของ Crybaby Molly ครั้งแรก ชื่อว่า  ‘Everybody / Cries / Sometimes’ และล่าสุดคืองาน Thailand Toy Expo 2024 ที่ผ่านมา ที่ได้จัดกระจายจัดในโซนต่างๆ ของเซ็นทรัลเวิลด์ และได้รับการตอบรับจากบรรดาสาวกของเล่นศิลปะอย่างล้นหลาม ทั้งยังสามารถดึงศิลปิน Art Toy จากฮ่องกงมาร่วมจัดแสดงผลงานได้อีกด้วย

#การสนับสนุนและการริเริ่มของรัฐบาล

รัฐบาลไทยสนับสนุนอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ รวมถึงธุรกิจของเล่นศิลปะ ผ่านการระดมทุน ทุนสนับสนุน และโครงการริเริ่มต่างๆ ที่ส่งเสริมนวัตกรรมทางศิลปะและการเป็นผู้ประกอบการ

การสนับสนุนนี้ช่วยให้ศิลปินและธุรกิจในภาคของเล่นศิลปะประสบความสำเร็จและขยายขอบเขตการเข้าถึง อย่างการสนับสนุนและส่งเสริมงานของหน่วยงานท้องถิ่นที่นครราชสีมาในการจัดงาน Art Toy Korat  เพื่อสนับสนุน Soft Power  เมื่อปลายเดือนมีนาคม 2023 ที่ผ่านมา

#โปรแกรมการศึกษาและการฝึกอบรม

สถาบันการศึกษาและโปรแกรมการฝึกอบรมในประเทศไทยเสนอหลักสูตรและการประชุมเชิงปฏิบัติการเกี่ยวกับการออกแบบของเล่น ประติมากรรม และสาขาที่เกี่ยวข้อง โปรแกรมเหล่านี้ช่วยให้ศิลปินที่ต้องการพัฒนาทักษะและความรู้ ซึ่งมีส่วนช่วยการเติบโตของอุตสาหกรรมของเล่นศิลปะในท้องถิ่น

ด้วยการถักทอเส้นด้ายเหล่านี้เข้าด้วยกัน จึงเชื่อมั่นธุรกิจของเล่นศิลปะในประเทศไทยจะยังคงพัฒนา และเจริญรุ่งเรืองต่อไป โดยนำเสนอการแสดงออกทางความคิดสร้างสรรค์ที่หลากหลายซึ่งสะท้อนถึงมรดกทางวัฒนธรรมและความสามารถทางศิลปะอันเป็นเอกลักษณ์ของประเทศไทย

บทความจากนิยตสาร MarketPlus ฉบับที่ 165 April 2024