ในเริ่มต้นอาทิตย์แรกของเดือนมีนาคม 2567 มีข่าวดังระดับโลกของยักษ์ธุรกิจระดับโลกซึ่งมีมูลค่าตลาด เป็นล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ ทำให้เราๆ หรือประเทศที่เศรษฐกิจยังไม่ไปไหน ต้องหยุดฟังและดูว่าเขาจะไปทางไหน และอนาคตจะเป็นอย่างไร

การได้สนทนากับ CEO ของธุรกิจคอนซูเมอร์ ซึ่งแต่เดิมนั้นถือเป็นแนวหน้าของธุรกิจ (ที่ใกล้ชิดลูกค้ามากที่สุด) มักจะได้ประเด็นหรือข้อขบคิดที่ต้องใช้เวลาในการตอบ ซึ่งการตอบแบบหลักการคงไม่ได้ แต่ต้องมีคำตอบแบบลงมือทำได้และคาดถึงผลลัพธ์แบบจับต้องได้อีกเช่นกัน

ก้าวเข้ายุคดิจิทัล ธุรกิจเกือบทุกประเภทกิจการต่างกันออกไปอย่างสิ้นเชิง คนที่เจอกับลูกค้าซึ่งอยู่ในแนวหน้าของธุรกิจหรือตลาดกลับกลายเป็น eMarketplace [เป็นแพลตฟอร์มกลางทุกช่องทางการตลาดออนไลน์ มีร้านค้านำเสนอขายสินค้า ผู้ซื้อเข้ามาซื้อผ่านแอป เว็บไซต์ โดยทาง eMarketplace มีระบบการสร้างหน้าร้านค้า การนำเสนอสินค้าของร้านค้า การส่งสริมการขาย-โปรโมชั่นสำเร็จรูปให้กับร้านค้า-จะซื้อบริการหรือไม่ก็ได้ (เรียกว่า Merchandising เต็มระบบ) และงานธุรการการขาย (Sales Admins) ทั้งหมด โดยคิดค่าบริการตามกลุ่มสินค้า ส่วนระบบชำระเงินได้ทุกแบบและมักจะมีระบบสินเชื่อจากธุรกิจทางการเงินเข้ามาให้บริการลูกค้าด้วย]

สิ่งที่เพิ่มเข้ามาและมีบทบาทมากๆ คือ ระบบขนส่งและไรเดอร์ ซึ่งกลายเป็นต้นทุนของลูกค้า-ผู้ซื้อ ที่แลกมากับความสะดวกในการรอรับ-ส่งสินค้าอยู่ที่บ้านแบบทันใจ

ปัจจุบันธุรกิจแนวหน้าระดับโลก จะมี Gen AI ระบบ Data Center ช่วยในการตัดสินใจทางธุรกิจ การพัฒนาสินค้าใหม่ๆ ระบบการตลาดดิจิทัล ระบบงานปฏิบัติการบนแพลตฟอร์ม (อาจทำเอง/ซื้อบริการจากธุรกิจที่ให้บริการ) และการสร้างประสบการณ์ให้กับลูกค้า (Customer Experience) เป็นต้น

 คำถามที่น่าสนใจ

ธุรกิจต้องมีนวัตกรรมใหม่ๆ อย่างต่อเนื่องอยู่ตลอดเวลา ใช่หรือไม่

ปัจจัยความเสี่ยง อาทิ การแบ่งขั้วทางภูมิรัฐศาสตร์ การเกิดสงครามที่ไม่มีสัญญาณว่าจะจบในเวลาอันรวดเร็ว ภาวะโลกร้อนที่นับวันทวีความรุนแรงมากขึ้น ฯลฯ เรื่องกีดกันทางการค้าและการเข้าถึงเทคโนโลยีชั้นสูง สิ่งเหล่านี้ส่งผลกระทบด้านซัพพลายเชนของอุตสาหกรรมทั่วโลกและทุกระดับ แต่ ภาวะเศรษฐกิจยังชะลอตัวหรือต้องใช้เวลาฟื้นกลับ (โดยเฉพาะประเทศไทย)

การสร้างธุรกิจใหม่อย่างต่อเนื่อง

การสำรวจทั่วโลกของ McKinsey ปี 2022 ในรายงาน New-business building in 2022 ได้ระบุว่า การสำรวจครั้งนี้พบว่า การสร้างธุรกิจใหม่สามารถเพิ่มการเติบโตและมูลค่าได้ ข้อค้นพบสำคัญ มีดังนี้

• ซีอีโอ 8 ใน 10 ที่ได้รับการสำรวจรายงานว่า การสร้างธุรกิจใหม่เป็นลำดับความสำคัญ 5 อันดับแรก แม้จะมีความผันผวนทางเศรษฐกิจที่เพิ่มสูงขึ้นในช่วงที่ผ่านมา
• ผู้นำธุรกิจที่ได้ร่วมการสำรวจรายงานว่า บริษัทของพวกเขากำลังสร้างธุรกิจใหม่เพิ่มขึ้น 50 เปอร์เซ็นต์ต่อปี จากเมื่อ 2-5 ปีที่แล้ว
• ผู้นำธุรกิจรายงานว่า รายได้ทุกๆ ดอลลาร์จากธุรกิจใหม่สร้างมูลค่าองค์กรได้เกือบ 2 เท่า เมื่อเทียบกับรายได้ของธุรกิจหลักทุกๆ ดอลลาร์
• 63% ของผู้นำธุรกิจที่ได้รับการสำรวจคาดว่าการลงทุนในการสร้างธุรกิจใหม่จะเพิ่มขึ้นจาก 5 เปอร์เซ็นต์ของรายได้ในปัจจุบัน
• องค์กรต่างๆ จะต้องเพิ่มอัตราการสร้างธุรกิจให้เพิ่มขึ้นกว่า 2 เท่าเพื่อให้บรรลุความคาดหวังของผู้นำซึ่งต้องการให้ 29 เปอร์เซ็นต์ของรายได้ในปี 2570 นั้นจะมาจากธุรกิจใหม่ๆ
• ผู้ตอบแนะนำว่า ธุรกิจใหม่ที่สร้างโดยองค์กรขนาดใหญ่ในปัจจุบัน สร้างรายได้ 5 ล้านล้านดอลลาร์ และอาจเติบโตเป็น 30 ล้านล้านดอลลาร์ใน 5 ปี

การสำรวจ ‘การสร้างธุรกิจใหม่’ ล่าสุด ปี 2023

บริษัทต่างๆ กำลังเพิ่มความพยายามเป็น 2 เท่าในการสร้างธุรกิจใหม่แม้ว่าเศรษฐกิจจะมีความไม่แน่นอนอย่างต่อเนื่องก็ตามผลสำรวจ McKinsey Global Survey ล่าสุด เกี่ยวกับการสร้างธุรกิจใหม่ มีดังนี้

• ซีอีโอส่วนใหญ่มีมากขึ้นกว่าปีก่อนบอกว่า การสร้างรายได้ใหม่ถือเป็นความสำคัญเชิงกลยุทธ์สูงสุด
• ผู้นำธุรกิจที่ได้ร่วมการสำรวจส่วนใหญ่เชื่อว่าสภาพภูมิอากาศในปัจจุบัน ถือว่าเป็นเวลาที่ดีในการจัดลำดับความสำคัญของความพยายามเหล่านั้นเพื่อการเติบโตแบบยืดหยุ่น ซึ่งสะท้อนถึงข้อได้เปรียบด้านเงินทุนของผู้ครอบครองตลาดและโอกาสในการเข้าซื้อกิจการที่คาดการณ์ไว้ 
• องค์กรที่ร่วมการสำรวจบอกว่า 20% ของรายได้มาจากการสร้างธุรกิจใหม่ภายใน 5 ปีที่ผ่านมา ซึ่งเพิ่มขึ้น 12% จากปีที่แล้ว

นอกจากนี้ในขณะที่บริษัทต่างๆ ต้องเผชิญกับความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจ CEO ยังมองว่าการสร้างธุรกิจเป็นการดำเนินการเชิงกลยุทธ์ที่เป็นไปได้มากที่สุดที่องค์กรของตนจะดำเนินการในอีก 12 เดือนข้างหน้า โดยเอาชนะการปรับโครงสร้างใหม่และการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างเงินทุน

Gen AI: Generative AI อยู่ในใจของทุกคน และมากที่สุดคือ การปรับปรุงประสิทธิภาพการผลิตผ่านระบบอัตโนมัติในกระบวนการอัจฉริยะ (Intelligent-process automation)

เรื่องที่ Gen AI ช่วยได้มากในเรื่องผลิตภาพ เพราะในปัจจุบันใช้พลังงานเป็นอย่างมาก ต่อมา เรื่องนวัตกรรม Gen AI สามารถเปิดใช้งานความสามารถใหม่ๆ ได้อย่างสิ้นเชิง เช่น การสื่อสารส่วนบุคคลจำนวนมาก การเสนอการสังเคราะห์ และการสรุปให้กับแต่ละบุคคลด้วยความเร็วและขนาดที่ไม่เคยจินตนาการมาก่อน

สุดท้ายการดิสรัปอย่างแท้จริงได้เกิดขึ้น ซึ่งเป็นโอกาสที่ยิ่งใหญ่ที่สุดสำหรับการสร้างธุรกิจ และด้วยพลังของ Gen AI ท่านผู้บริหารสามารถจินตนาการถึงบริการบางประเภทตั้งแต่การเงินไปจนถึงการดูแลสุขภาพ ที่พร้อมให้บริการแก่ผู้คนมากขึ้นด้วยต้นทุนที่ต่ำลง และแม้ว่าจะยังไม่มีธุรกิจใหม่ๆ มากนักที่ AI เชิงสร้างสรรค์เป็นแกนหลักของการนำเสนอคุณค่า แต่ก็เป็นการฉลาดด้วยการมีคนจำนวนมากที่ทำงานเพื่อพัฒนาธุรกิจเหล่านี้ ซึ่งขอบฟ้านั้นอาจอยู่แค่เหนือปากซอย

โดยสรุป ธุรกิจที่อยู่รอดและเติบโต CEO ต้องสร้างธุรกิจใหม่อย่างต่อเนื่องครับ

บทความจากนิตยสาร MarketPlus ฉบับที่ 166 May-June 2024