แม้ว่า ‘อูเบอร์’ (Uber) จะเป็นผู้เล่นที่ก้าวเข้ามาสู่ธุรกิจแท็กซี่ทางเลือกในประเทศไทยได้เพียงแค่ 1 ปี แต่ก็นับได้ว่าอูเบอร์เป็นทางเลือกใหม่ในการเดินทางที่สร้างความพึงพอใจแก่ผู้บริโภคในยุคใหม่อย่างมาก และนับเป็นการปฏิวัติรูปแบบของการเดินทางของคนกรุงเทพฯ ที่ต้องเผชิญกับปัญหาแท็กซี่ปฏิเสธผู้โดยสารมาอย่างยาวนาน

          รูปแบบการเดินทางโดยแท็กซี่ทางเลือกนี้ แม้จะเป็นเรื่องที่ถือว่าแปลกใหม่ในเมืองไทยพอสมควร แต่เมื่อเจาะลึกไปถึงพฤติกรรมของผู้บริโภคชาวไทยก็คงต้องบอกว่ายังมีโอกาสและมีแนวโน้มการเติบโตที่สดใส ทำให้บรรดาผู้เล่นในตลาดไม่ว่าจะเป็น แกร็บแท็กซี่ (Grab Taxi), อูเบอร์ (Uber), อีซี่แท็กซี่ (Easy Taxi) รวมถึงออลไทยแท็กซี่ (All Thai Taxi) ต้องพยายามปรับโมเดลธุรกิจให้โดนใจผู้บริโภคชาวไทยมากที่สุด รวมไปถึงการออกโปรโมชัน และการจับมือกับพันธมิตรเพื่อมอบสิทธิพิเศษให้แก่ผู้บริโภค

          โดยในช่วงแรกที่เข้ามาทำตลาดในเมืองไทยเมื่อช่วงต้นปี 2557 อูเบอร์ได้สร้างความแตกต่างจากผู้เล่นรายอื่นด้วยภาพลักษณ์ที่หรูหราพรีเมียม พร้อมชูบริการ ‘อูเบอร์ แบล็ก’ (Uber Black) เป็นจุดขายสำคัญ เพื่อหวังจับกลุ่มคนเมืองที่ต้องการการเดินทางที่สะดวกสบายอย่างที่ไม่สามารถหาได้จากแท็กซี่ทั่วไป โดยเลือกใช้เฉพาะรถซีดานหรู ไม่ว่าจะเป็นโตโยต้าคัมรี่ ฮอนด้าแอคคอร์ด นิสสันเทียน่า รวมไปถึงเมอร์เซเดส-เบนซ์ ซึ่งแน่นอนว่าค่าโดยสารเริ่มต้นก็จะสูงกว่าแท็กซี่ทั่วไป และเป็นการชำระเงินผ่านบัตรเครดิตเท่านั้น 

          ซึ่งนอกจากรูปแบบบริการที่แตกต่างจากผู้เล่นรายอื่นแล้ว โมเดลธุรกิจของอูเบอร์ก็มีความแตกต่างอยู่มากพอสมควร ตรงที่อูเบอร์ไม่ได้เข้าไปจับมือเป็นพันธมิตรกับแท็กซี่ในแต่ละท้องถิ่น แต่เป็นการสร้างพาร์ทเนอร์หรือผู้ขับขึ้นมาใหม่ด้วยตัวเอง โดยการเปิดโอกาสให้ผู้ที่มีรถยนต์เป็นของตัวเองอยู่แล้วเข้ามาลงทะเบียนเพื่อเป็นคนขับ ซึ่งอูเบอร์จะทำหน้าที่เป็นผู้เชื่อมต่อระหว่างผู้โดยสารและผู้ขับผ่านระบบแอปพลิเคชัน โดยอูเบอร์จะได้รับส่วนแบ่งรายได้ประมาณ 20% ของค่าโดยสาร ซึ่งทำให้มีผู้ที่สนใจหันมาหารายได้จากอูเบอร์กันเป็นจำนวนมาก เพราะสามารถทำได้ตลอด 24 ชั่วโมง

          แต่หลังจากที่ศึกษาตลาดในไทยมาได้ประมาณ 6 เดือน อูเบอร์ก็ตัดสินใจส่งบริการใหม่ ‘อูเบอร์ เอ็กซ์’ (UberX) ออกมาทำตลาดเพิ่มเติม โดยชูจุดขายเรื่องราคาบริการที่ถูกลงกว่าเดิมเกือบเท่าตัว ราคาเริ่มต้นที่ 25 บาท ซึ่งถือได้ว่ามีราคาค่าบริการที่ถูกกว่าแท็กซี่ปกติ ซึ่งน่าจะเป็นบริการที่สามารถเข้าถึงผู้โดยสารชาวไทยได้กว้างขึ้น

          ชาน พาร์ค ผู้จัดการทั่วไป ประจำภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ อูเบอร์ เปิดเผยว่า “ปัจจุบันอูเบอร์ได้เปิดให้บริการในประเทศไทยมาได้ประมาณ 1 ปีครึ่งแล้ว ในขณะที่อูเบอร์เอ็กซ์ก็เปิดให้บริการมาได้ครบ 1 ปีแล้ว ซึ่งก็ถือได้ว่าเป็นบริการที่คนไทยรู้จักและคุ้นเคยเป็นอย่างดี และมีการเติบโตเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง โดยมีอูเบอร์เอ็กซ์มีจำนวนเที่ยวที่ให้บริการไปแล้วกว่า 1 ล้านเที่ยว และมีการเรียกใช้บริการกว่าหมื่นครั้งต่อวัน”

          “การเติบโตของเราช่วงต่อจากนี้จะเป็นการให้บริการในลักษณะราคาประหยัด หรือโลว์คอสต์ เช่น อูเบอร์เอ็กซ์ หรือบริการใหม่อย่าง ‘UberPOOL’ (ทางเดียวกันไปด้วยกัน) และบริการอื่นๆ ที่กำลังทดลองให้บริการอยู่ในประเทศอื่นๆ ซึ่งสิ่งสำคัญต่อจากนี้คือการเพิ่มจำนวนผู้ใช้งานและจำนวนผู้ขับให้มากขึ้น แต่ยังคงไว้ซึ่งความน่าเชื่อถือและความสะดวกสบายเช่นเดิม” ชาน พาร์ค กล่าว

          สำหรับกลยุทธ์การทำตลาดของอูเบอร์ในประเทศไทย ยังคงให้ความสำคัญอยู่กับการเพิ่มปริมาณความต้องการการใช้บริการของผู้ใช้ชาวไทยให้มากขึ้น โดยเฉพาะการสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้ที่มีรถส่วนตัวอยู่แล้ว ให้หันมาเลือกใช้อูเบอร์แทนการขับขี่ด้วยตัวเอง ด้วยการนำเสนอความคุ้มค่าที่มากกว่า ประหยัดกว่า รวดเร็วกว่า ปลอดภัยกว่า และมีรถพร้อมให้บริการตลอดเวลาที่ต้องการ โดยที่ไม่ต้องกังวลในการหาที่จอดรถ

          “อูเบอร์เอ็กซ์ได้นำเสนอทางเลือกในการเดินทางที่สะดวกสบาย ปลอดภัย และประหยัดที่สุดในกรุงเทพฯ รวมถึงยังช่วยเติมเต็มการเดินทางระหว่างจุดสิ้นสุดการให้บริการขนส่งมวลชนไปยังจุดหมายปลายทางของผู้ที่ต้องการเดินทาง เพื่อเชื่อมต่อการเดินทางของชาวกรุงเทพฯ โดยปัจจุบันอูเบอร์มีระยะเวลาหลังจากที่เรียกใช้บริการจนกระทั่งรถมารับเฉลี่ยอยู่ที่ 5.5 นาที ซึ่งเราตั้งเป้าจะลดลงให้เหลือเพียง 3-4 นาทีภายในปีหน้า”
 
          ชาน พาร์คอธิบายต่อไปว่า เป้าหมายที่แท้จริงอูเบอร์นอกจากการสร้างงานและสร้างรายได้ให้แก่ผู้ขับอูเบอร์แล้วนั้น สิ่งที่อูเบอร์มุ่งมั่นมากที่สุดคือ การช่วยผลักดันให้คนไทยปรับเปลี่ยนรูปแบบการเดินทาง โดยหันมาใช้อูเบอร์เอ็กซ์แทนที่การใช้รถยนต์ส่วนตัว และเปลี่ยนมาเดินทางด้วยระบบขนส่งมวลชนแทน ซึ่งจะเป็นการช่วยลดจำนวนรถยนต์บนท้องถนน และแก้ปัญหาจราจรติดขัดซึ่งเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นทั่วโลก 

          สำหรับภาพรวมของธุรกิจของอูเบอร์ในประเทศไทย โดยเฉพาะอูเบอร์เอ็กซ์ในช่วง 6 เดือนที่ผ่านมา มีการเติบโตถึง 12 เท่าเมื่อเทียบกับปีที่ผ่านมา มีจำนวนเที่ยวที่ให้บริการไปแล้วมากกว่า 1 ล้านเที่ยว และจำนวนครั้งในการเรียกใช้บริการมากกว่า 2 ล้านครั้ง โดยสัดส่วนของผู้โดยสารเป็นคนไทย 65% และต่างชาติ 35% ซึ่งสถานที่ที่มีความต้องการใช้บริการมากที่สุดในแต่ละวัน ได้แก่ ราชประสงค์ สาทร และสุขุมวิท

          ในขณะที่ผู้ขับอูเบอร์แต่ละคนมีรายได้เฉลี่ยที่ 40,000 บาทต่อคน สำหรับการขับรถวันละ 10 เที่ยว อาทิตย์ละ 6 วันโดยมีผู้ที่สามารถทำรายได้สูงสุดถึง 134,000 บาทต่อเดือน โดยในปัจจุบันอูเบอร์มีผู้ขับอยู่กว่า 30,000 คน และตั้งเป้าที่จะเพิ่มเป็น 100,000 คนภายในปี 2017

          แต่หนึ่งในอุปสรรคใหญ่ของอูเบอร์ที่ยังแก้ไม่ตกในหลายประเทศ คงไม่พ้นในเรื่องข้อกฎหมายต่างๆ เพราะถึงอย่างไรก็ตาม อูเบอร์ก็ถือเป็นรถโดยสารส่วนบุคคลป้ายดำ ไม่ใช่รถแท็กซี่ที่มีใบขับขี่สาธารณะอย่างถูกต้อง จึงไม่สามารถหลีกเลี่ยงข้อหาการใช้งานรถยนต์ผิดประเภทไปได้ ในขณะเดียวกันก็ยังมีความผิดในเรื่องค่าโดยสารที่ไม่เป็นไปตามมาตรฐาน และก็ยังมีกรณีพิพาทระหว่างแท็กซี่ถูกกฎหมายและผู้ขับอูเบอร์ด้วยเช่นกัน

          “ไม่ใช่ประเทศไทยประเทศเดียวที่มีคำถามในด้านกฎหมาย แต่ประเทศอื่นๆ ทั่วโลกก็มีประเด็นในเรื่องเดียวกัน หลายคนก็ตั้งคำถามกับเราว่าการเดินทางแบบแบ่งปัน (Ride-Sharing) หรือ เศรษฐกิจแบบแบ่งปัน (Sharing Economy) มันดีต่อระบบสังคม ระบบเศรษฐกิจของประเทศจริงๆ หรือไม่ แต่หลังจากที่ได้มีการพูดคุยกันในหลายๆ ประเด็นในหลายประเทศ ก็มีความคืบหน้าพอสมควร โดยบางประเทศก็ได้ให้การยอมรับว่าธุรกิจแบบ Ride-Sharing นั้นเป็นธุรกิจที่ถูกกฎหมายแล้วด้วยเช่นกัน ไม่ว่าจะเป็นประเทศบ้านเกิดของอูเบอร์อย่างอเมริกาก็มีการปรับให้เป็นธุรกิจที่ถูกกฎหมายแล้ว 22 รัฐจาก 50 รัฐ เม็กซิโก อินเดีย ออสเตรเลีย และฟิลิปปินส์ ส่วนในประเทศไทยเราก็กำลังมีการพูดคุยและศึกษาในเรื่องข้อกฎหมายกันอยู่” 

          ในขณะเดียวกัน อูเบอร์ก็ได้ยืนยันถึงความเข้มงวดในการคัดเลือกผู้ขับเข้ามาสู่ระบบ ทั้งการตรวจสอบประวัติอาชญากรรมของผู้ขับ การคัดเลือกรถยนต์ที่มีมาตรฐานและสภาพดี อีกทั้งยังไม่มีการเรียกรถตามท้องถนนหรือการเรียกผู้โดยสารแบบแท็กซี่ทั่วไป โดยจะต้องเรียกผ่านแอปพลิเคชันเท่านั้น เพื่อให้สามารถตรวจสอบข้อมูลในการเดินทางได้แบบเรียลไทม์ มีการกำหนดค่าบริการที่ชัดเจนและชำระได้ผ่านบัตรเครดิต รวมถึงระบบการให้คะแนนและความคิดความเห็น ซึ่งสร้างความมั่นใจให้แก่ผู้โดยสารและผู้ขับ

          ปัจจุบัน อูเบอร์ได้พัฒนาและขยายการบริการไปแล้วกว่า 351 เมืองใน 64 ประเทศทั่วโลก ซึ่งถือเป็นทางเลือกที่ได้รับความเชื่อถือ ปลอดภัย รวมถึงยังมอบความสะดวกสบายให้แก่นักท่องเที่ยว โดยที่ไม่ต้องกังวลในเรื่องการถูกหลอกลวงจากแท็กซี่ และสร้างความอุ่นใจให้กับนักเดินทาง